Zo Frans. Frankrijk

Het staat op de shirts van de Franse voetbalploeg : de Gallische haan

Het was in 1919 dat een Franse ploeg hem voor het eerst als symbool koos, het was de voetbalploeg. Maar de haan is een nog ouder symbool voor Frankrijk. Zijn geschiedenis is, zoals alle verhalen over symbolen, bewogen geweest. Monsieur de France vertelt u een verhaal over een van de grote Franse nationale symbolen: het verhaal van de Gallische haan.

Deel:

De Gallische haan

 

Een woordspeling in het begin

 

In het Latijn betekent Gallus haan... En de Galliër. Dat is alles wat de Romeinen nodig hadden om de Galliërs te symboliseren met de haan. Veel Gallische munten tonen deze haan. Een nogal amusante legende vertelt dat Vercingetorix, leider van de Galliërs, een haan naar het kamp van Caesar zou hebben gestuurd vóór een veldslag om de kracht van zijn krijgers te symboliseren en dat Caesar de haan zou hebben laten doden en koken alvorens hem terug te sturen om hem te laten zien wat hij zou doen met de beroemde Gallische krijgers...

 

bovenop kerken uit de middeleeuwen.

 

Un coq sur la girouette du sommet d'un clocher. Photo choisie par monsieurdefrance.com : digoarpi/ dépositphotos

Een haan op de windwijzer van een klokkentoren. Foto gekozen door monsieurdefrance.com: digoarpi/ dépositphotos

 

In de Middeleeuwen werden hanen afgekeurd. Hij werd beschouwd als onbescheiden, libidineus, omdat hij voor iedereen op de kippen klom. Maar een paus, Leo IV, dacht daar anders over en maakte hem tot voorbode van de dag, dus van het Licht, dus van Christus. Aan hem danken wij het idee om een haan boven op klokkentorens te plaatsen. Deze traditie is in Frankrijk nog springlevend. Je kunt geen kerk zien zonder een haan bovenop de klokkentoren (onder de bliksemafleider, en vaak als windwijzer).

 

Het wordt een symbool van Frankrijk.

 

Vanaf de Renaissance kwam de haan weer in de mode en werd hij gewaardeerd in de decoratie, vooral door de koningen van Frankrijk. Lodewijk XIV gaf hem een ereplaats in de "Franse stijl", een stijl die bedoeld was als aanvulling op de gebruikelijke Griekse stijlen (Dorisch, Korinthisch, enz.). Het verschijnt in het midden van palmen aan de bovenkant van zuilen. In de 18e eeuw was het al een Frans symbool, want het verscheen op de Place Stanislas in Nancy, aangelegd in 1755 en gewijd aan Frankrijk. Op de gevels houden hanen de weerklank. Zij symboliseren de "Gallische waakzaamheid" en dus de Fransen.

 

De Revolutie brengt het aan het licht

 

Terwijl de Franse Revolutie vanaf 1792 de lelies van de koningen van Frankrijk uitwiste, werd de haan steeds meer benadrukt. Hij verscheen aan het eind van de 17e eeuw op het officiële zegel van het Directorium. Hij werd zelfs als symbool voorgesteld aan Napoleon , die weigerde met de woorden "de haan heeft geen kracht" en koos voor bijen als symbool voor het "nijvere Frankrijk".

 

Le coq, symbole de la vigilance française, sur la Place Stanislas de Nancy. Photo choisie par Monsieurdefrance.com : oissonenciel/dépositphotos.

De haan, symbool van de Franse waakzaamheid, op de Place Stanislas in Nancy. Foto gekozen door Monsieurdefrance.com: oissonenciel/depositphotos.

 

Ingewijd door de oorlog van 1870.

 

Het is de oorlog van 1870, waarin Frankrijk het opneemt tegen Pruisen en de Duitse staten, die van de haan het symbool van Frankrijk maakt. Hij stond tegenover de Pruisische adelaar, die als barbaars werd beschouwd. De Derde Republiek (1871-1939) had hem op zijn gouden munten en zelfs op de haan die naar de tuinen van het presidentschap van de Republiek in het Elysée-paleis leidt. We zien hem in 1914 Duitsland verpletteren en oproepen tot financiering van de oorlogslening. Aan het einde van het conflict, toen de oorlogsmonumenten werden opgericht, gewijd aan de soldaten die tussen 1914 en 1918 aan het front waren gesneuveld,kozen veel gemeenten ervoor om een haan boven op hun oorlogsmonumenten te plaatsen .

 

Derrière le général Joffre, le Coq gaulois se jette sur l'aigle prussien. Illustration choisie par monsieurdefrance.com : Charles Léandre / Wikipedia common

Achter generaal Joffre bespringt de Gallische haan de Pruisische adelaar. Illustratie gekozen door monsieurdefrance.com: Charles Léandre / Wikipedia gemeenschappelijk

 

Ook de sport wordt erbij betrokken

 

Het is dus heel natuurlijk, want het is al een groot symbool voor de Fransen, dat de haan, samen met de drie kleuren, op de truien van de nationale ploegen is aangebracht. De Franse ploeg koos hem in 1919 als embleem. Sindsdien heeft hij het team nooit meer verlaten.

 

Twee Franse citaten met de Gallische haan:

 

Victor Hugo par Nadar

Victor Hugo (1802-1885) door Nadar.

 

Coluche (1944-1986) maakte de mensen aan het lachen toen hij zei: "Weet je waarom de Fransen de haan als embleem hebben genomen? Omdat het de enige vogel is die kan zingen met zijn voeten in de aardeVictor Hugo (1802-1885) herinnerde er daarentegen aan dat "het de Gallische haan is die de wereld wekt, en zijn roep kan onze diepe nacht de dageraad van de zon van Austerlitz beloven".

 

Een symbool gedeeld met anderen

 

Hij komt oorspronkelijk uit Klein-Azië en zou in de 7e eeuw voor Christus zijn intrede hebben gedaan in Europa. Hij was zeer luid en werd lange tijd gebruikt om de tijd aan te geven, vooral in Constantinopel (Istanboel). Als edel dier werd hij door de Romeinen geofferd aan de goden. Hij is tegenwoordig erg populair in Portugal, waar hij een van de symbolen is. Deze "haan van Barcelos" zou hebben gekraaid terwijl een ten onrechte veroordeelde man ernaar wees en zei: "Ik ben onschuldig, want deze haan zal morgen kraaien als ik word opgehangen", terwijl hij op tafel werd gekookt en gebraden. De haan zou daadwerkelijk hebben gekraaid op de dag van de executie van de onschuldige man. In Tsjechië, bij Praag, hoor je over de haan van Ceska Trebova, die het leven van een magistraat zou hebben gered door in de grond te krabben en het stadszegel te vinden dat de magistraat verkeerd had opgeborgen en dat de inwoners zo boos had gemaakt dat ze hem wilden executeren. Het is ook het symbool van de Engelse club Tottenham en komt voor in vele boeken zoals "Le Roman de Renard", waarin hij Chanteclerc wordt genoemd of in de sprookjes van Grimm.

 

Un coq. Photo choisie par Monsieurdefrance.com : depositphotos.

Een haan. Foto gekozen door Monsieurdefrance.com: depositphotos.

 

Hoe de haan huilt in verschillende talen:

 

  • In het Frans: Cocorico (waarvan het woord coq komt, dat niet meer of minder is dan een afkorting van cocorico).
  • In het Engels: cok a doodle doo
  • In het Duits: kirikiki
  • In het Spaans: quiquiriqui
  • In het Baskisch: kukuruku
  • In het Japans: kokekoko
  • In het Russisch: koukarekou
  • In het Nederlands: kukeleku
  • In het Thais: ake e ake ake

Sorry voor de vertaalfouten, onze vertaler besloot terug te gaan naar de wedstrijden van het Franse team in 1998 en 2O18. Hij was niet beschikbaar en zijn moeder deed het werk. 

Jérôme Prod'homme

Jérôme Prod'homme

Jérôme is "monsieur de France" de auteur van deze site. 

Jérôme Prod'homme

Jérôme Prod'homme

Jérôme is "monsieur de France" de auteur van deze site.